کۆماری کوردستان
نامیلکەیەکە لەسەر کۆماری کوردستان کە تێیدا چەند بەڵگەیەکی ساختە بە پیی بەڵگە، فاکت و سەرچاوەی جێمتمانە لەقاو دراون. ئەم نامیلکەیە چەندین بابەتی دیکەشی بە دوادا بڵاو بۆتەوە و هێشتا کۆتایی بە پڕۆژەکە نەهاتووە. بە کرتەکردن لەسەر ئەم وێنەیە دەتوانن ئەم نامیلکەیە بخوێننەوە.
شەست‌و‌هەشت
پەمەنی کولوفوون دەتوانن کرتە لەسەر ئەم وێنەیە بکەن.پەرتووکێکی بەڵگەمەندە لەسەر کوشتاری بەکۆمەڵی کورد لە گوندی قاڕنێ. بۆ کڕینی ئەم پەرتووکە لە چا
سەربردەی ژیانم
بەرگی یەکەمی بیرەوەرییەکانی رسول پیشنماز لە ژێر ناوی سەربردەی ژیانم کە پێشتر بە چاپ گەییشتبوو، سەرلەنوێ بە قەڵەمی سۆران کرباسیان نووسراوەتەوە. ئەم پەرتووکە لە چاو وەشانی یەکەمی گۆڕانێکی زۆری بەسەردا هاتووە و لە لایەن چاپەمەنی ئەرزان بە چاپ گەییشتووە. بۆ کڕینی ئەم پەرتووکە دەتوانن کرتە لەسەر ئەم وێنەیە بکەن.

ئەم ڕۆژانە لە چەند لاپەڕەیەکی فەیسبووکدا کە ڕوون نییە کێ بەڕێوەبەری ئەو پێگەیانەی بە دەستەوەیە و تەنێ بۆ مەبەستی سیاسی تایبەتی و دژایەتی لایەنێکی

سیاسی دیاریکراو چێ کراون، بوختانێک بڵاو کرابۆوە. بوختان خسترابوو پاڵ هێژای تێکۆشەر کاک جلیل گادانی و هەمان بابەتی ناڕاستییان لە ڕێگەی ئامرازی ”تاگ”ەوە خستبوو سەر لاپەڕەی تایبەتی کاک جلیل گادانی.

لە دەقی بوختاندا ئاماژە بەوە کرابوو کە گوایە کاک جلیل گادانی فەرمووبووی کە بەڕێزیان لە کەسایەتی پێشەوا زۆر نزیک بوو و ئاگاداری زۆر شتی سەردەمی کۆماری کوردستان بوو بەڵام ئەو قەت نەیزانیبوو کە جنابی پێشەوای معظمی کوردستان ئاڵای مقدسی کوردستانی بە ژێنێراڵ مصطفی بارزانی سپاردبێ!

بە دوای بڵاوبوونەوەی ئەو زانیارییە ناڕاستە بەڕێز کاک جلیل گادانی ڕوونکردنەوەیەکی بۆ جەماوەری کوردستان و بەرپەرچدانەوەی ئەو کەسانە بڵاو کردەوە کە بوختانیان بە زاری بەڕێزیانەوە کردبوو. ڕوونکردنەوەکە بەم شێوە بڵاو کراوە:

<<ئەوەی سەبارەت بە ئاڵا و پێشەوا  و مەلا مستەفای نەمر لە سەر فەیس بووکەکەم دانراوە بە تەواوی درۆیە و ئەمن نە لە پێشەوا نزیک بووم و نە لەو تەمەنە دا بووم کە ئاگام لە شتی ئاوا بێ.

ئەوپەڕی ڕێز و حورمەتم بۆ پێشەواو بارزانی نەمر، هەبووە و هەتا هەم خۆم بە شاگردێکی بچکۆڵەی ڕێبازی سیاسی ئەوان لە کوردایەتیدا دەزانم.

لەعنەت لە درۆزن.

12ی خاکەلێوەی 1392

1ی ئاوریلی 2013>>.[1]

ئەو کەسانەی کە زانیاری هەڵە بۆ شێواندنی مێژوو بڵاو دەکەنەوە مەبەستی رامیاری تایبەتی خۆیان هەیە. لە مێژووی نەتەوەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا لەم چەشنە چەواشەکارییانە لە مێژوودا زۆر هەن. زۆرجار کەسێک دەکەن بە کاراکتێرێک کە لە ڕاستی ئەو دوورە و زۆرجار نرخ و بایەخی کەسایەتییەک خەوشەدار دەکەن. سەرکردایەتی سیاسی کوردیش لە لایەن داگیرکەرانی کوردستانەوە هەوڵ دراوە تا کەسایەتییان خەوشەدار بکرێ. پرسیار لێرەدا ئەمەیە کە کاتێک کە سەرکردایەتی سیاسی کورد لە سەردەمی کۆماری کوردستان بڕیاری کۆتاییاندا و سەرۆک کۆماری کوردستان خۆی کردە قوربانی نەتەوەکەی،[2] گەلۆ سەرۆک کۆماری کوردستان ئاڵای مقدسی کوردستانی بە ژینێراڵ مصطفی بارزانی سپارد؟

لە مێژووی دۆکیومێنتاریدا دەتوانین ئاماژە بە دەقی دادگایی سەرۆک کۆماری کوردستان بکەین. کاتێک کە باس لە ئاڵای کوردستان و هەندێک بوختان دەکرێ و تەنانەت بێڕێزی بە ئاڵا دەکرێ، پێشەوای مەزن لە وڵامدا دەبێژێ:

<<ئاڵای کوردستانم بە ملا مصطفی بارزانی سپاردووە و لە سەر شانی ئەو چیا بە چیا و شار بە شار و ناوچە بە ناوچە بردراوە تا ڕۆژێک لە بەرزاییەکانی کوردستاندا بشەکێتەوە و دڵنیا بن ئەو ڕۆژەش دەگاتێ>>.

جیا لە سەرچاوەی ڕێژیمی پاشایەتی[3] کە ئەو دەقەی کاتی خۆی بڵاو کردۆتەوە، هێژایان ”بدرالدین صالح”(کوردی)[4]، ”لقمان حاجی”(فارسی)[5]، ”حامد گوهری”(کوردی)[6]،[7] ”بهزاد خوشحالی”(فارسی)[8]، ”سەید وەرۆژ”(کرمانجی و ترکی)[9] و چەند سەرچاوەی دیکە ئاماژەیان بەم زانیارییە لە دەقی دادگایی سەرۆک کۆماری کوردستاندا کردووە.

جیا لەو سەرچاوانەی کە لە ڕووی بڵاوکراوەیی ئەوکاتی ئەرتەشی ”ایران” ئاماژەیان بەم ڕووداوە کردووە، دەبینین کە لە مێژووی زارەکیشدا سەرچاوەی بەهێزمان بۆ پشتڕاستکردنەوەی ئەم مێژوویە هەیە. لە بەرچاوترینی ئەوان لێرەدا دەتوانم ئاماژە بە نووسینی هێژا ”خلیل فتاح قاضی” بکەم کە پەرتووکی <<کورتە مێژووی بنەماڵەی قاضی لە ویلایەتی موکری>> لە ڕووی یادداشتەکانی ئەو چاپ کراون و سەرچاوەیەکی جێی متمانە دێتە ئەژمار. لەم پەرتووکەشدا هەندێک وردتر ئاماژە بەم گرنگە کراوە.[10]

زانیارییەکی پێوەندیدار:

سەروان ”کیومرث صالح” کە لە دادگای سەرۆک کۆماری گیانبەختی کوردستان، جنابی پێشەوای کوردستان و گیانبەختان ”ابولقاسم صدر قاضی” و ”محمد حسین سیف قاضی” بەشدار بوو و ڕاپۆرتەکان لە لایەن ئەو ئامادە کرابوو، خوشکەزای سەرلەشکەر ”فریدون جم” بوو. ”فریدون جم” زاوای ”محمد رضا سوادکوهی (پهلوی)” پاشای ئەوکاتی ”ایران” بوو. ”شمس سوادکوهی (پهلوی)” خاڵۆژنی سەروان ”کیومرث صالح” بوو. ”کیومرث صالح لە ڕاستیدا ڕاپۆرتی بۆ ”ستاد ارتش ایران” نووسیبوو تا لە ئارشیوی ”رکن دو” دا ڕابگیرێت. ڕاپۆرتەکانی ئەو کاتێک کە لە گۆڤاری ئاماژەپێکراوی ئەرتەشی ”ایران”دا بڵاو کراوە، تووشی کێشەی کرد و بە تۆمەتی بڵاوکردنەوەی بەڵگەی نهێنی پلە و جلکی سوپایی خۆی لە دەست دا. بە پێی ئەو زانیارییانەی کە حیزبی تودە بڵاوی کردبۆوە، ”کیومرث صالح” ڕاپۆرتەکانی خۆی بە بێ سانسۆر لە مانگنامەی ئەرتەش و مەسەلە نهێنییەکانی لە ”ویژەنامە”ی ”تاج کیانی”دا بە چاپ گەیاند. ئەو لە سەر ئەو کارە داوای لێ کرا تا لە دادگای ئەرتەشدا ئامادە بێ. دادگا ڕایگەیاند کە ”کیومرث صالح” بە تاوانی لەقاودانی هەواڵ و بەڵگەکانی نهێنی دادگاییکردنی ”قاضی”یەکان بە تاوانباری ناسراوە. پلەی سەروانی لێ وەرگیراوە و ماوەی یەک ساڵیش لە بەندیخانە کرا. مانگنامەکەش بەسترا و ئیتر کۆتایی بە ژیانی چاپەمەنی هات.[11]

هەر بژین

سۆران کرباسیان

١ی ٤ی ٢٠١٣ی زایینی

 Serçawe u Jêder:


[1]  Laperrey taîbetî berrêz kak Celîl Gadanî http://www.facebook.com/jalil.gadani/posts/246787128801179

[2]  Pêş ewe ke hêriş bkrête ser Kurdistan, supay Iran hêrişiyan brde ser şarî Tewrêz. Cenayetgelêk ke lem şare da le layen rêjîmî paşayetiyewe rûy da le twanayî em nûsîneda niye w babetî serbexoy gereke. Ciya le kûştarî xellkî sîvîl w bê çek u çollî tirkî danîştuy Azerbaycan, ciya lewe ke pertûkekan u serçawey zanstî u mêjûyi tirkekan agrî tê berdra, tenanet dest-drêjî cinsî kra ser jinan u kiçanî em şare. Ger cenabî Pêşewa, Serokî Dewlletî Comhûrî Kurdistan xoy nekirdba be qurbanî netewekey u wek serkirdayetî Firqey Dîmokratî Azerbaycan ray kirdba, be dillniyayêwe heman karesate trajîkekan le Kurdistanîş da dexullqa. Mexabn ew kesaney ke le ser mêjûy Komarî Kurdistan ta êsta kariyan kirduwe, hîç awrrêkiyan lem beserhatey tirkani danîştûy Tewrêz lew serdem da nedawe, xallêkî grng ke bo sax-kirdnewey mêjûy Komar bayexî zorî heye.

[3]  Namilkey Tac Kiyanî, Namilkey Setade Leşkerî, (govarî Mahnameye Leşkeriye Iran, Jmare 44 ta 75.

Têbînî: Em basaney pêwendî be serkirdayetî kurdewe heye be şêwey taybetî (Vizhenameh le farsî da) bllaw krabûn.

[4]  Bedredin Salih, Serok Komari Kurdistan le berdem dadgay Iran da, 2001 Hewlêr, laperrey 24.

[5]  Loghman Hacî, Matn e Kamel e Asrar e Mohakemeye Ghazi Mohammad va Sadr va Seyf Ghazi, Bakhshe Parchame Kordestan.

[6]  Hamid Gewherî, Komarî Kurdistan 22/1/1946-17/12/1946, Çapxaney Şehab, Hewlêr 2011, laperrey 402.

[7]  Hamid Gewherî, Komelley Jiyanewey Kurdistan, Çapî Aras, Hewlêr 2004, laperrey 128.

[8]  Behzad Khoshhali, Ghazi Mohammad va Jomhouri dar ayeneye asnad, Çape aval, Hamadan 1360 (Koçî Hetawî), ISBN 946-6792-30-6, laperrey 257.

[9]  Dadgahîkirina Serokkomar Qazî Mihemed (Başkan Qazî Mihemed’in Yaragilanmasi, Diyarbekir 2007, ISBN 978-975-00195-2-4, laperrekanî 33 & 67.

[10]  Xelîl Fetah Ghazî, Kurte Mêjûy bnemalley Qazî le wîlayetî Mukrî, Çapî Aras, wergîrranî Hassan Ghazi, Hewlêr 2009, laperrey 151

Weşanî farsî ew pertûkeş kontrol krawe.

[11]: Gozareshe Khabarnegare Artash e Shahanshahi az mohakemeh va Eedam e Ghazi Mohammad, billawkraw le layen hîzbî Tudey Iran, laperrey 1.

Em billawkrawey hîzbî Tudey Iran detwanin lem besterey jêreweda bibînin.

http://harikar.files.wordpress.com/2013/04/hezb-e-tudeh.pdf

Emeş besterî rastewxoy mallperrî Hîzbî Tudey Irane

http://www.rahetudeh.com/rahetude/Sarmaghaleh-vasat/PDF/april-2005/gozaresh-ghazi-mohamad.pdf

Wêney hellwêstî rêzdar kak Celîl Gadanî le jêrewe danrawe. Besterekey le serçawey jmare yek danrawe xizmettan. Wêney kollneder kak Celîl Gadanî le layen hêja kak Karîm Allaweysî ra pêşkeş be berrêweberî em pêgeye krawe. Sipas u pêzanînî zor.

Pin It
پێناسە
ماڵپەڕی کورد دابین کراوە بۆ مژاری مێژوویی و ناساندنی سەرچاوە و بەڵگەی جێمتمانە. لەم ماڵپەڕەدا هەوڵ دەدرێت کە سەرچاوە زارەکییەکان لەگەڵ یەکتر و مێژووی زارەکیی هەڵبسەنگێندرێت. شێواندنی مێژوو یەک لە پلانەکانی داگیرکەرانی کوردستان و نووسەرانی سەر بە ئەوان بووە. ئەم هەوڵانە بە مەبەستی خەوشەدارکردنی کولتوور و وێنەی گشتیی نەتەوەی کورد ئەنجام دراوە. لەم پێگەیەدا بە پێی توانا لەسەر مافە زەوتکراوەکانی نەتەوەی کورد بابەت بڵاو دەکرێتەوە. بەشێک بۆ هەڵسەنگاندنی پەرتووک دابینکراوە کە لە پەرتووکی چێشتی مجێورەوە دەستیپێکراوە. نووسینەکانی ئەم پێگەیە بە پێی قانوونی وڵاتی نۆرێگ گەڵاڵە دەکرێن. ماڵپەڕی کورد پاڵپشتیی لە هیچ لایەنێکی ڕامیاری و ناڕامیاری ناکات. سپاس بۆ سەردانتان. ماڵپەڕی کورد
یارمەتیی
ئێوە لە ڕێگەی پێشنیار، تێبینی و ڕەخنەکانتان دەتوانن هاریکارێکی باشی ئەم پێگەیە بن.